Psy są mistrzami odczytywania naszych emocji. Jednym z przykładów jest tzw. „spojrzenie winnego”, które wielu opiekunów interpretuje jako poczucie winy. Jednak badania Alexandry Horowitz pokazują, że psy nie odczuwają winy w ludzkim rozumieniu – ich reakcje wynikają z odczytywania naszych emocji i prób uspokojenia napięcia.
Jednym z najbardziej znanych badań Alexandry Horowitz jest analiza zjawiska określanego jako „spojrzenie winnego” u psów. To wyraz pyska, który opiekunowie często interpretują jako poczucie winy psa, po zrobieniu czegoś złego, na przykład zjedzeniu zakazanego jedzenia czy zniszczeniu przedmiotu. Horowitz w swoim badaniu, opublikowanym w Behavioural Processes w 2009 roku, podważyła ten powszechny pogląd.
Horowitz doszła do wniosku, że „spojrzenie winnego” nie jest dowodem na poczucie winy u psa. To wyraz pyska powiązany z reakcją na gniew, frustrację lub inne emocje opiekuna. Psy prezentują takie zachowanie jako formę uspokojenia i próbę uniknięcia dalszego konfliktu.
Kiedy okazujemy frustrację, złość czy rozczarowanie, pies nie reaguje na swoje „złe” zachowanie, ale na nasze sygnały emocjonalne. To jego sposób na deeskalację, obniżenie naszej intensywności.
Jak możesz wykorzystać tę zdolność psa?
Skoro pies tak doskonale odczytuje naszą komunikację, możemy tę umiejętność wykorzystać w sytuacjach, w których zaczyna się stresować lub bać. Psy dostosowują swoje reakcje do emocji i postawy opiekuna, co oznacza, że mamy realny wpływ na ich samopoczucie.
Jeśli Twój pies czuje się niepewnie, pokaż mu, że sytuacja jest bezpieczna, przekazując spokój i pewność. Twoja postawa, ton głosu i energia są kluczowe.
Mów do psa łagodnie i miło. Twój spokój stanie się dla niego sygnałem, że nie ma powodu do obaw. Możesz używać zdań takich jak: „Wszystko jest w porządku, jesteśmy bezpieczni, nie musisz się martwić”.
Zadbaj o kontakt – miękki wzrok, delikatne gesty i spokojna mowa ciała pomogą psu lepiej się dostroić do Twojego nastroju.
Dlaczego to działa?
Pies czyta Twoją komunikację i emocje jakby otrzymywał od Ciebie klarowną informację o sytuacji w której się znajduje i o jej uczestnikach. Jeśli ma do Ciebie zaufanie, czyli macie dobrą relację, dostosuje swoje reakcje do tych które mu sugerujesz. Kiedy przekazujesz mu spokój i pewność, dostraja się do Ciebie, uspokaja swoje emocje i szybciej radzi sobie w trudnej sytuacji.
Ale uwaga, aby pies Ci ufał, musisz przekazywać mu informacje zgodnie z prawdą. Jeśli przed Wami pojawia się pies, o którym nie wiesz, czy jest bezpieczny, czy nie, nie uspokajaj go. Bądź razem z nim zaalarmowany i obserwuj sytuację.
